तुझे आहे तुजपाशी

 तुझे आहे तुजपाशी...

क्षमता असतानाही अल्पसंतुष्ट राहणे म्हणजे आळशीपणा असा काहीसा समज असतो लोकांचा... पण क्षमता किंवा अल्पसंतुष्टी हे फार relative शब्द आहेत असं मला वाटतं. एखाद्याची क्षमता ठरवणारे आपण कोण असतो! हे ठरवणे मला योग्य वाटत नाही. तीच गोष्ट संतुष्टी ची! ह्या दोन्ही गोष्टी व्यक्तिसापेक्ष असतात. आणि प्रत्येक व्यक्ती एकाच प्रकारच्या वातावरणातून मोठा होत नसतो. त्यामुळे प्रत्येकाची संतुष्टीची व्याख्या वेगवेगळी असते. प्रत्येकाच्या आयुष्यात घडणाऱ्या घटना, आजूबाजूची माणसं, परिस्थिती सारखी नसते आणि अशा अनेक गोष्टी माणूस घडवायला कारणीभूत असतात. प्रत्येकाची विचारसरणी सुद्धा वेगवेगळी असते. प्रत्येक जण 'टाटा' नसतो. जमिनीवर बसून केळीच्या पानावर जेवले कि news होऊन कौतुक टाटांचं होणार. मोठ्या लोकांमधला साधा माणूस हे छानच आहे. पण एखाद्या व्यक्तीने स्वतःची ऐपत नसतानाही एखाद्याला मदत केली, स्वतःच्या तोंडचा घास share केला तर त्याची न्युज होत नाही. कारण आहे पैसे आणि पॉवर... आणि ती नसूनही समाधानी असणारी माणसं क्रियाहीन, आळशी आहेत का, तर नाही... एकटीने मुक्त आयुष्य जगणं शक्य असतानाही मुलांसाठी "adjust" करणारी आई आळशी असू शकत नाही. हां पण समाधानी मात्र असू शकते! career साठी/मुळे घरी मुलांकडे लक्ष न देता आल्याने नंतर त्यांना counselling करणाऱ्या आयांपेक्षा ही "adjust" वाली आई जास्त संतुष्ट असूच शकते. मनी आणि बबड्यांचं म्हणाल तर त्यांना independent(कामाबाबतीत) राहायला शिकवलं तर निष्क्रियता येत नाही त्यांच्या पण जीवनात. 

besides that, आपापली क्षमता जो तो प्रसंगांनुसार ठरवत असतो. आणि चॉईस पण असतो. काही जण क्षमता असूनही adjust करून अल्पसंतुष्ट राहायचा निर्णय घेतात आणि काही जण सर्व काही सोडून क्षमतांचा पुरेपूर वापर करून पैसा, मान, प्रतिष्ठा मिळवतात. इट्स ऑल अबाऊट चॉइसेस !

पैसा, मान, प्रतिष्ठा मिळवणारी व्यक्ती संतुष्ट असेलच असं नाही. उलट बरेचदा यासाठी तुम्हाला तुमची माणसं पणाला लावावी लागतात. एकटेपणा येतो, त्यातून नैराश्य आणि आत्महत्या वगैरे प्रकार घडतात. आपले यश/संतुष्टी पैशांवर/career growthवर अवलंबून असता कामा नये. यश /अपयश share करण्यासाठी लागतात माणसं, आपली माणसं! मग ती माणसं साधी असोत किंवा फोडणीची! वेळप्रसंगी family आणि  friendsच कामी येतात. आणि त्यांच्यासाठी थोडं adjust केलं तर नक्कीच चालतं! 

एखाद्याची क्षमता १०० पोरं जन्माला घालायची आहे पण तो २ वरच थांबला, अल्पसंतुष्ट राहिला तर तो आळशी आहे असा म्हणू नये. क्षमतेसोबतच आपल्याला कशामुळे संतुष्टी, शांती मिळते ते कळलं पाहिजे. आयुष्यात कुठे विश्रांती घ्यायची हे पण ठरवता आलं पाहिजे. दिवसातले २४ तास क्षमतेला upgrade करणारा पैसेवाल्या मोठ्या माणसातला साधा माणूस जर आपल्याला दिसतो तर साधारण गरजा असणारा, कष्ट करूनही सर्वांचा विचार करणारा, कधी अपेक्षेपेक्षा कमी मिळाले तरी share करूनही समाधानात राहणाऱ्या साध्या माणसातल्या  "मोठा" माणसाला पण appreciate केलं पाहिजे. 

काही गोष्टी फक्त क्षमता आहे म्हणून किंवा  hashtags पेक्षा आपल्या आनंदासाठी पण करायच्या असतात. आपला आनंद, समाधान, संतुष्टी आपल्याच हातात असतं. समोरच्याला judge करण्यापेक्षा ते आपल्याजवळच शोधलेलं बरं! शेवटी तुकोबा म्हणतातच " तुझे आहे तुजपाशी...  "

हे भलते अवघड असते

हे भलते अवघड असते

आपल्या जवळच्या व्यक्तींना आपण किती जपतो, त्यांचं आपल्या आयुष्यात किती महत्त्व आहे हे ती व्यक्ती दूर जाते तेव्हा मनात येतं. तो पर्यंत आपण त्यांचं असणं गृहीत धरत असतो. नंतर आपण असं वागलो असतो, असं जपलं असतं त्या व्यक्तीला, हे सर्व विचार करून हळहळण्यात काहीच पॉईंट नसतो.

ती प्रिय व्यक्ती सोबत असताना आपल्याला तिची किंमत कदाचित आपल्याला कळत नाही कारण नकळत आपण गृहीत धरलेलं असतं कि आपली व्यक्ती कायम राहणार आपल्या सोबत! आपण काळाच्या ओघात विसरूनच जातो कि हे सर्व शाश्वत नाहीये. इथे शाश्वत असेल तर एकंच गोष्ट... ती म्हणजे मृत्यू !

या मृत्यूचीच सर्वात जास्त भिती वाटते. का ? तर आपण गुंतत जातो, नात्यांमध्ये, माणसांमध्ये, भावनांमध्ये ! संवेदनशील असलं ना तर जरा जास्तंच भिती वाटते मृत्यूची. कदाचित स्वतःच्या नसेलही वाटत, पण जवळची व्यक्ती नसू पण शकते या शक्यतेला सुद्धा मन घाबरतं, भिती वाटते. ही वेळ दुसऱ्यावर असेल तर आपण किती सहजतेनं म्हणून जातो कि "खंबीर रहा", "आम्ही आहोत या दुःखात सोबत", पण खरंच त्या व्यक्तीचं दुःख आपल्याला कळतं ? त्या व्यक्तीने त्याच्या जवळच्या माणसासोबत घालवलेले अनेक क्षण, आनंदाचे म्हणा किंवा दुःखाचे आपल्याला माहीतही नसतात. त्यामुळे त्यांच्या आयुष्यातलं त्या जवळच्या माणसाचं महत्त्व आपल्याला कळण्याच्या पलीकडे असतं. अशा वेळी आपण सोबत आहोत एवढीच सांत्वना देऊ शकतो. या उपर काहीच शक्य नसतं. अवघड असते अशी वेळ...

आयुष्याचं पण विशेष आहे... सुख किंवा दुःख काहीच कायम राहत नाही. काही काळ खूप त्रास होतो आपलं माणूस नसण्याचा, पण हळू हळू सवय होत जाते त्या माणसाच्या नसण्याची. याचा अर्थ आपण त्यांना विसरलो का? तर नक्कीच नाही. कुठेतरी ती व्यक्ती नसण्याची सल मनात राहतेच. इतर गोष्टी, व्यक्ती, प्रेम यांमुळे त्या जखमेवर खपली येते. ती जखम बरी होतेही कदाचीत, पण ह्या जखमा व्रण मात्र सोडून जातात. ह्या जखमा असतात खऱ्या पण खरं कौशल्य त्यात अडकून न पडता पुढे जाण्यात आहे. सोपं तर नक्कीच नसतं, वेळ सुद्धा भरपूर लागतो पण आयुष्याचा Show must go on...  इतरही महत्त्वाच्या व्यक्तींचं प्रेम स्वीकारायचं आणि move on करायचं आयुष्यात. आज ना उद्या आपलं destination पण तेच शाश्वत सत्य आहे, पण त्याचाच विचार करत कुढत जगण्यापेक्षा "आज" चा स्विकार करून मस्तपैकी जगणं जमलं पाहीजे. 

आयुष्य मस्तपैकी जगलंच पाहिजे...